+48 502 332 236 fundacja@fozais.pl

Rumuński renesans w Muzeum Architektury

Rumuński renesans w Muzeum Architektury

Tajemnicze słowo „Brancoveanu” przeciętnemu Polakowi mówi niewiele. Zresztą tak samo niewiele jak sama Rumunia, z której ten niezwykły styl architektoniczny, zwany brynkowiańskim, się wywodzi. Poznać go można na otwieranej w piątek 24 kwietnia wystawie w Muzeum Architektury.

Styl brynkowiański rozwinął się na przełomie XVII i XVIII stulecia w Księstwie Wołoskim (obecnie południowa część Rumunii) pod rządami księcia Constantina Brâncoveanu i stał się najbardziej rozpoznawalnym i jednocześnie unikalnym stylem w rumuńskiej architekturze i sztuce.

Styl, nazywany też czasem wołoskim lub rumuńskim renesansem jest połączeniem form bizantyjskich, ottomańskich, późnorenesansowych i barokowych. Wystawa w Muzeum Architektury pokazuje jak architektura Brâncoveanu stała się dla kilku pokoleń modelem estetycznym akceptowanym przez wszystkie warstwy społeczne i jak wpłynęła nie tylko na kształtowanie się tożsamości rumuńskiej, ale także jak odcisnęła się we współczesnej architekturze tego kraju, także w okresie wznoszenia nowych centrów miast w latach sprawowania władzy przez Nicolae Ceauşescu.

Rumuńskie bogactwo

Styl Brancoveanu jest  bardzo bogaty , zwraca uwagę takimi elementami jak rzeźbione kamienne portale, kolumny i głowice kolumn, wszystkie zbudowane w bardzo specyficzny sposób. Najlepiej ten styl ilustruje klasztor w Horezu, który został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1993 roku.

Była to pierwsza budowla, którą  zlecił Constantin Brancoveanu. Chciał by klasztor był wyjątkowy dlatego zatrudnił najlepszych artystów, rzemieślników a nawet teologów. Monastyr wyróżniają długie ganki, które zachowały tradycyjne elementy, typowe dla chłopskich domów, ale także nawiązujące do włoskich loggii. Tradycyjny ganek jest mały, a tymi gankami można przejść wokół całego budynku. Okalają je kolumny połączone łukami. Sklepienie łączy elementy gotyckie i romańskie. Nad drzwiami i oknami można zobaczyć kwiatowe girlandy w stylu barokowym. Charakterystyczna dla stylu brynkowiańskiego jest właśnie odmienna od stosowanych wcześniej, kamienno-stiukowa dekoracja obramień portali okien, a przede wszystkim szerokie zastosowanie kolumn, zarówno jako elementów konstrukcyjnych, jak i dekoracyjnych. Kolumny są wspaniale ozdobionymi motywami splatającymi estetykę orientu z pełną gamą stylowych zapożyczeń z manieryzmu i baroku.

Zrzut ekranu 2015-04-27 o 09.05.07
  • Facebook
  • Google+
  • Gmail

Od klasztorów po pałace

Na początku 20 wieku, gdy Rumunia odzyskała niepodległość styl Brancoveanu był jednym z najważniejszych punktów odniesienia do tradycji i kultury tego karpackiego kraju. Na sztukę i architekturę określane jako styl epoki Brâncoveanu składają się dzieła nowe i przekształcenia wcześniej istniejących obiektów. Są to budowle świeckie, a także klasztory i świątynie oraz związane z nimi malarstwo, drewniana i kamienna rzeźba dekoracyjna czy sztuka zdobnicza. Powstawały one w drugiej połowie XVII i pierwszej połowie XVIII wieku w Kraju Rumuńskim i na obszarze kilku majątków wojewodów wołoskich w Siedmiogrodzie.

Próby wyjaśnienia licznych warstw znaczeniowych tego okresu – obejmującego zarówno lata przed, jak i po rządach hospodara  Constantina Brâncoveanu, które były najważniejszym momentem tej epoki – wciąż stanowią aktualny temat badań. Rok 2014 był w Rumunii rokiem Constantina Brâncoveanu, wodza Wołoszczyzny, który miał też ogromne zasługi dla kultury rumuńskiej. W czasie swego panowania przeprowadził szeroko zakrojoną akcję fundacyjną, wznosząc wiele cerkwi, monastyrów (z monastyrem w Horezu na czele) i rezydencji. Styl architektoniczny wypracowany w tych przedsięwzięciach, czerpiący ze źródeł lokalnych, wschodnich oraz włoskiego renesansu i baroku nazwano od jego imienia „brynkowiańskim”.

Wystawa „BRÂNCOVEANU 300. Ciąg dalszy tradycji” będzie czynna do 31 maja. W piątek 24 kwietnia, na otwarciu wystawy o godz. 17 gościć będzie prof. Marius Marcu-Lapadat.

za portalem wroclaw.pl-link do artykułu: tutaj

Share This